GREEN GRAM SARDAR-44
Synchronized early maturity, shiny dark green grains, and proven Yellow Mosaic Virus (YMV) field tolerance. Outstanding dal milling recovery.
Survey No. 294, Plot No. 1/12, Kalavad Road, Chhapra-360021, Ta. Lodhika, Dist. Rajkot (Guj.) India.
Customer Care: +91 94289 70514
✅ Package of Practices – GREEN GRAM (Vigna radiate L.)
Climate & Soil
Climate: Grows best in warm-humid tropical to sub-tropical regions. Optimal temperatures are 25-35ºC.
Soil: Thrives in well-drained sandy loam to medium soils. It is highly sensitive to waterlogging.
Botany
Crop Type: Green gram is a short-duration leguminous summer/Kharif crop.
Duration: Typically matures in 60–75 days, which is much shorter than the 120–150 days required for sesame.
Growth: Generally reaches 1.5–2.5 feet in height.
Sowing & Seed Rate
Kharif: Last week of June to July.
Summer: Second fortnight of February to March.
Seed Rate: 15–20 kg/ha for Kharif; 25–30 kg/ha for Summer.
Spacing: Row sowing at 30 cm apart.
Seed Treatment: Thiram @ 3 g/kg seed + Rhizobium culture for nitrogen fixation.
Depth: 2–3 cm; deeper sowing affects germination.
Manures & Fertilizers
FYM: 10–15 MT/ha during land preparation.
Nitrogen: 20 kg/ha (basal dose).
Phosphorus: 40 kg/ha (basal dose). Pulses require higher phosphorus.
Irrigation Schedule
Frequency: Needs 3–5 irrigations depending on the season.
Critical Stages: Flowering and pod formation are the most critical times for water.
Plant Protection
Pests: * Whitefly: Transmits Yellow Mosaic Virus. Control with Dimethoate 0.03%.
Pod Borer: Control with Monocrotophos 0.04%.
Diseases:
Yellow Mosaic Virus (YMV): Use disease-free seeds and control whiteflies.
Powdery Mildew: Dust 300 mesh Sulphur @ 25 kg/ha.
Harvesting & Yield
Maturity: 65–75 days when pods turn black/brown.
Harvest: Pick mature pods or uproot the whole plant.
Yield: 800–1200 kg/ha depending on management.
यहाँ मूंग (Green Gram) के लिए पैकेज ऑफ प्रैक्टिसेस का हिंदी अनुवाद दिया गया है:
मूंग (विग्ना रेडिएटा) – पैकेज ऑफ प्रैक्टिसेस
🌍 जलवायु और मिट्टी
जलवायु: यह गर्म-नम उष्णकटिबंधीय से उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्रों में सबसे अच्छी तरह से उगता है । इसके लिए 25-35ºC का तापमान अनुकूल होता है।
मिट्टी: यह अच्छी जल निकासी वाली रेतीली दोमट से मध्यम मिट्टी में पनपता है । यह जलभराव (waterlogging) के प्रति अत्यधिक संवेदनशील है।
🌱 वनस्पति विज्ञान (Botany)
फसल का प्रकार: मूंग एक कम अवधि वाली फलदार ग्रीष्मकालीन/खरीफ फसल है ।
अवधि: यह आमतौर पर 60-75 दिनों में परिपक्व हो जाती है, जो तिल के लिए आवश्यक 120-150 दिनों की तुलना में बहुत कम है ।
वृद्धि: सामान्यतः इसकी ऊँचाई 1.5-2.5 फीट तक पहुँचती है ।
🌾 बुवाई और बीज दर
खरीफ: जून के अंतिम सप्ताह से जुलाई तक ।
ग्रीष्म: फरवरी के दूसरे पखवाड़े से मार्च तक ।
बीज दर: खरीफ के लिए 15-20 किग्रा/हेक्टेयर; ग्रीष्म के लिए 25-30 किग्रा/हेक्टेयर ।
दूरी: कतार में बुवाई 30 सेमी की दूरी पर करें ।
बीज उपचार: थिरम @ 3 ग्राम/किग्रा बीज + नाइट्रोजन स्थिरीकरण के लिए राइजोबियम कल्चर।
गहराई: 2-3 सेमी; इससे अधिक गहरी बुवाई अंकुरण को प्रभावित करती है ।
🌿 खाद और उर्वरक
गोबर की खाद (FYM): खेत की तैयारी के दौरान 10-15 मीट्रिक टन/हेक्टेयर डालें ।
नाइट्रोजन: 20 किग्रा/हेक्टेयर (आधार मात्रा/basal dose) ।
फास्फोरस: 40 किग्रा/हेक्टेयर (आधार मात्रा)। तिल की तुलना में दालों को अधिक फास्फोरस की आवश्यकता होती है ।
💧 सिंचाई अनुसूची
आवृत्ति: मौसम के आधार पर 3-5 सिंचाई की आवश्यकता होती है ।
क्रांतिक अवस्थाएं (Critical Stages): फूल आना और फलियाँ बनना पानी के लिए सबसे महत्वपूर्ण समय हैं ।
🛡️ पौध संरक्षण
कीट:
सफेद मक्खी (Whitefly): यह पीला मोज़ेक वायरस फैलाती है। इसे डाइमेथोएट 0.03% से नियंत्रित करें ।
फली छेदक (Pod Borer): मोनोक्रोटोफॉस 0.04% से नियंत्रित करें ।
रोग:
पीला मोज़ेक वायरस (YMV): रोगमुक्त बीजों का उपयोग करें और सफेद मक्खी को नियंत्रित करें ।
पाउडरी मिल्ड्यू: 300 मेश सल्फर @ 25 किग्रा/हेक्टेयर का छिड़काव करें ।
🧺 कटाई और उपज
परिपक्वता: 65-75 दिन जब फलियाँ काली/भूरी हो जाएँ ।
कटाई: परिपक्व फलियों को तोड़ें या पूरे पौधे को उखाड़ लें ।
उपज: प्रबंधन के आधार पर 800-1200 किग्रा/हेक्टेयर ।
મગ (વિગ્ના રેડિઆટા) – પદ્ધતિઓનું પેકેજ
આબોહવા અને જમીન
આબોહવા: તે ગરમ-ભેજવાળી ઉષ્ણકટિબંધીય થી ઉપ-ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં શ્રેષ્ઠ રીતે ઉગે છે. તેના માટે 25-35º C તાપમાન અનુકૂળ છે.
જમીન: તે સારી રીતે પાણી નિતારેલી રેતાળ લોમથી મધ્યમ જમીનમાં સારી રીતે થાય છે. તે જમીનમાં પાણી ભરાઈ રહેવા (waterlogging) પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ છે.
વનસ્પતિ વિજ્ઞાન (Botany)
પાકનો પ્રકાર: મગ એ ટૂંકા ગાળાનો કઠોળ વર્ગનો ઉનાળુ/ખરીફ પાક છે.
સમયગાળો: તે સામાન્ય રીતે 60-75 દિવસમાં તૈયાર થાય છે, જે તલ માટે જરૂરી 120-150 દિવસ કરતા ઘણો ઓછો છે.
વૃદ્ધિ: સામાન્ય રીતે છોડની ઊંચાઈ 1.5 થી 2.5 ફૂટ સુધી પહોંચે છે.
વાવણી અને બીજ દર
ખરીફ: જૂનના છેલ્લા અઠવાડિયાથી જુલાઈ સુધી.
ઉનાળો: ફેબ્રુઆરીના બીજા પખવાડિયાથી માર્ચ સુધી.
બીજ દર: ખરીફ માટે 15-20 કિગ્રા/હેક્ટર; ઉનાળા માટે 25-30 કિગ્રા/હેક્ટર.
અંતર: બે હરોળ વચ્ચે 30 સે.મી.નું અંતર રાખીને વાવણી કરવી.
બીજ માવજત: થિરામ @ 3 ગ્રામ/કિગ્રા બીજ + નાઇટ્રોજનના સ્થિરીકરણ માટે રાઇઝોબિયમ કલ્ચર.
ઊંડાઈ: 2-3 સે.મી.; વધારે ઊંડી વાવણી અંકુરણને અસર કરે છે.
ખાતર અને ઉર્વરક
છાણિયું ખાતર (FYM): જમીનની તૈયારી દરમિયાન 10-15 ટન/હેક્ટર નાખવું.
નાઇટ્રોજન: 20 કિગ્રા/હેક્ટર (પાયાના ખાતર તરીકે).
ફોસ્ફરસ: 40 કિગ્રા/હેક્ટર (પાયાના ખાતર તરીકે). તલની સરખામણીમાં કઠોળને વધુ ફોસ્ફરસની જરૂર હોય છે.
સિંચાઈ પદ્ધતિ
આવૃત્તિ: ઋતુના આધારે 3-5 પિયતની જરૂર પડે છે.
મહત્વની અવસ્થાઓ: ફૂલ આવવા અને શિંગો બેસવી એ પાણી માટે સૌથી કટોકટીનો સમય છે.
પાક સંરક્ષણ
જીવાતો:
સફેદ માખી (Whitefly): તે પીળા મોઝેક વાયરસનો ફેલાવો કરે છે. તેને ડાયમેથોએટ 0.03% થી નિયંત્રિત કરો.
શિંગ કોરી ખાનાર ઇયળ (Pod Borer): મોનોક્રોટોફોસ 0.04% થી નિયંત્રણ કરો.
રોગો:
પીળો મોઝેક વાયરસ (YMV): રોગમુક્ત બીજનો ઉપયોગ કરો અને સફેદ માખીનું નિયંત્રણ કરો.
પાઉડરી ફૂગ: 300 મેશ સલ્ફર @ 25 કિગ્રા/હેક્ટરની ધૂળનો છંટકાવ કરો.
લણણી અને ઉતારો
પરિપક્વતા: 65-75 દિવસ જ્યારે શિંગો કાળી/ભૂખરી થઈ જાય.
લણણી: પરિપક્વ શિંગોને તોડી લેવી અથવા આખા છોડને ઉખેડી લેવો.
ઉતારો: વ્યવસ્થાપનના આધારે 800-1200 કિગ્રા/હેક્ટર.
⚖️ ⚖️ Disclaimer in Multiple Languages
English
The Package of Practices provided here is based on recommended agricultural guidelines and best practices. Crop performance depends on several external factors including weather conditions, soil fertility, irrigation availability, pest and disease incidence, and unforeseen natural events such as drought, flood, or other disasters. The seed company shall not be held responsible or liable for any loss, damage, or reduced yield arising from such uncontrollable factors. Farmers are advised to adopt practices as per local conditions and consult agricultural experts where necessary.
हिन्दी (Hindi)
यह पैकेज ऑफ प्रैक्टिसेस अनुशंसित कृषि दिशानिर्देशों और सर्वोत्तम प्रथाओं पर आधारित है। फसल का प्रदर्शन मौसम की स्थिति, मिट्टी की उर्वरता, सिंचाई की उपलब्धता, कीट एवं रोग का प्रकोप तथा सूखा, बाढ़ या अन्य प्राकृतिक आपदाओं जैसे अप्रत्याशित कारणों पर निर्भर करता है। इन अनियंत्रित कारकों के कारण किसी भी प्रकार की हानि, नुकसान या कम उपज के लिए बीज कंपनी जिम्मेदार नहीं होगी। किसानों को स्थानीय परिस्थितियों के अनुसार प्रथाओं को अपनाने और कृषि विशेषज्ञों से परामर्श करने की सलाह दी जाती है।
ગુજરાતી (Gujarati)
અહીં આપેલ પેકેજ ઑફ પ્રેક્ટિસીસ ભલામણ કરાયેલા કૃષિ માર્ગદર્શિકા અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ પર આધારિત છે. પાકનું ઉત્પાદન હવામાનની પરિસ્થિતિ, જમીનની ઉર્વરતા, સિંચાઈની ઉપલબ્ધતા, જીવાત અને રોગચાળો, તેમજ અનિશ્ચિત કુદરતી આફતો જેમ કે દુષ્કાળ, પૂરની પરિસ્થિતિ વગેરે પર નિર્ભર છે. આવા અનિયંત્રિત પરિબળોના કારણે થતી કોઈપણ નુકશાની, નુકસાન અથવા ઓછી ઉપજ માટે બીજ કંપની જવાબદાર નહીં હોય. ખેડૂતોને સ્થાનિક પરિસ્થિતિ પ્રમાણે પદ્ધતિઓ અપનાવવા અને કૃષિ નિષ્ણાતોની સલાહ લેવા વિનંતી છે.
मराठी (Marathi)
येथे दिलेला पॅकेज ऑफ प्रॅक्टिसेस शिफारस केलेल्या कृषी मार्गदर्शक तत्त्वांवर आणि सर्वोत्तम पद्धतींवर आधारित आहे. पिकाचे उत्पादन हवामानाची परिस्थिती, मातीची सुपीकता, सिंचनाची उपलब्धता, कीड व रोगाचा प्रादुर्भाव तसेच दुष्काळ, पूर किंवा इतर नैसर्गिक आपत्ती यांसारख्या अनपेक्षित घटनांवर अवलंबून असते. अशा अनियंत्रित घटकांमुळे होणाऱ्या कोणत्याही तोटा, हानी किंवा कमी उत्पादनाबद्दल बीज कंपनी जबाबदार राहणार नाही. शेतकऱ्यांनी स्थानिक परिस्थितीनुसार पद्धती स्वीकाराव्यात आणि कृषी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
தமிழ் (Tamil)
இங்கு வழங்கப்படும் நடைமுறைகளின் தொகுப்பு பரிந்துரைக்கப்பட்ட வேளாண் வழிகாட்டுதல்கள் மற்றும் சிறந்த முறைகளை அடிப்படையாகக் கொண்டது. பயிரின் செயல்திறன் வானிலை நிலைமைகள், மண் வளம், பாசன வசதி, பூச்சி மற்றும் நோய் தாக்கம் மற்றும் வறட்சி, வெள்ளம் போன்ற இயற்கை பேரிடர்கள் போன்ற கட்டுப்படுத்த முடியாத காரணிகளின் மீது அமைகிறது. இப்படிப்பட்ட காரணிகளால் ஏற்படும் இழப்பு, சேதம் அல்லது குறைந்த விளைவுக்கு விதை நிறுவனம் பொறுப்பாகாது. விவசாயிகள் உள்ளூர் சூழ்நிலைகளுக்கு ஏற்ப நடைமுறைகளைத் தேர்வு செய்து, வேளாண் நிபுணர்களை அணுக அறிவுறுத்தப்படுகிறார்கள்.
తెలుగు (Telugu)
ఇక్కడ ఇచ్చిన ప్యాకేజీ ఆఫ్ ప్రాక్టీసులు సిఫార్సు చేసిన వ్యవసాయ మార్గదర్శకాలు మరియు ఉత్తమ పద్ధతుల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. పంట ఉత్పత్తి వాతావరణ పరిస్థితులు, నేల సారవంతం, నీటి లభ్యత, పురుగులు మరియు వ్యాధుల ప్రభావం, అలాగే ఎండబారడం, వరదలు లేదా ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వంటి నియంత్రించలేని అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇలాంటి కారణాల వల్ల కలిగే నష్టం, నష్టపరిహారం లేదా దిగుబడి తగ్గుదల కోసం విత్తన కంపెనీ బాధ్యత వహించదు. రైతులు స్థానిక పరిస్థితుల ప్రకారం పద్ధతులను అనుసరించి, వ్యవసాయ నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.